Çelik Kapı Standart Ölçüleri ve Ölçüye Özel Üretim

Çelik kapı ararken karşınıza sık sık 90x200, 96x205, 100x210 gibi ebatlar çıkar. Bunlar bir standart kurumu tarafından belirlenmiş zorunlu ölçüler değil; seri üretim yapan firmaların kalıp maliyetini düşürmek için oturttuğu yaygın ebatlardır. Bu ayrım önemli, çünkü sizin kapı boşluğunuzun bu ebatlara uyma zorunluluğu yok.

Yaygın ebatlar nereden geliyor?

Türkiye'de apartman projelerinde daire giriş kapısı boşlukları çoğunlukla 90-100 cm genişlik, 200-210 cm yükseklik aralığında bırakılır. Seri üretim firmaları bu aralığı birkaç kalıba indirir. Villa girişlerinde ise böyle bir yaygınlık yoktur — her proje kendi ölçüsünü üretir; 110, 120, 140 cm genişlikler ve 220-260 cm yükseklikler sık görülür.

Üç ölçü, üçü de gerekli

Kapı ölçüsü tek bir rakam değildir:

• Genişlik — kapı boşluğunun net iç genişliği
• Yükseklik — bitmiş zeminden boşluğun üst noktasına
• Duvar kalınlığı — kasanın kavrayacağı derinlik

Üçüncüsü en çok atlanandır. Duvar kalınlığı kasanın tipini belirler; yanlış ölçülürse kasa duvarı kavramaz ve aradaki boşluk dolguyla kapatılmak zorunda kalır. Ölçüm sırasında dikkat edilecekleri ölçü rehberinde adım adım yazdık.

Hazır ebat kapıda ne oluyor?

Boşluğunuz 104 cm, hazır kapı 100 cm ise aradaki 4 cm bir şeyle kapatılır — genelde poliüretan köpük ve kaplama profili. Bunun üç sonucu var:

1. Yalıtım zayıflar. Köpük, kasanın sağladığı sızdırmazlığı vermez; ısı ve ses o boşluktan geçer.
2. Güvenlik zayıflar. Kasa duvarı doğrudan kavramadığında zorlanmaya karşı direnç düşer.
3. Görsel bozulur. Kapatma profilleri zamanla ayrışır ve tamir gerektirir.

Ölçüye özel üretim ne demek?

Kasa, boşluğun gerçek ölçüsüne göre kesilip bükülür. Bizde üretim şöyle ilerliyor: yerinde keşifle üç ölçü alınır, montaj koşulları görülür, ardından kasa ve kanat o ölçüye göre imal edilir. İç ve dış kasa yekpare olarak işkence tekniğiyle duvarı kavrar, metrik 8 cıvata ile bağlanır; kasa ile duvar arasında bırakılan 1 cm poliüretanla doldurulur.

Bu yüzden sitemizde hazır ebat listesi ve fiyat yoktur — üretilen her kapı tekildir. Tutarı neyin belirlediğini fiyat rehberinde anlattık.

Pivot kapılarda ölçü

Pivot sistemde kanat ağırlığı zemine aktarıldığı için, menteşeli kapılarda karşılaşılan ölçü sınırı büyük ölçüde ortadan kalkar. Geniş ve yüksek girişlerde bu sistem devreye girer. Ancak pivotta ek bir ölçü daha gerekir: kanadın dönebilmesi için kapı önünde ve arkasında ne kadar boşluk olduğu. Pivot ile menteşeli kapı farkını ayrı bir yazıda karşılaştırdık.

Ölçü verirken sık yapılan hatalar

Eski kapının ölçüsünü vermek	Kasa dahil ölçü verilir; oysa gereken boşluğun net ölçüsüdür
Tek noktadan ölçmek	Boşluk her zaman dik değildir; üç noktadan ölçülüp en darı esas alınır
Bitmemiş zeminden ölçmek	Şap veya parke sonradan yükselirse kapı sürter
Duvar kalınlığını atlamak	Kasa tipi bu ölçüye göre belirlenir

Bu hatalar ücretsiz keşifte ortadan kalkıyor — ölçüyü ekibimiz alıyor ve sorumluluğu bize ait oluyor.

Ölçü ile kapının ağırlığı arasındaki ilişki

Ölçü büyüdükçe yalnızca sac miktarı artmaz; kanadın ağırlığı ve o ağırlığın menteşe üzerinde oluşturduğu tork da artar. Bu yüzden geniş kanatlarda menteşe sayısı ve tipi değişir, bazen kilit sistemi bile yeniden seçilir. Ölçü bir "boyut tercihi" değil, kapının tüm mühendisliğini etkileyen bir girdidir.

Pratikte şu sırayı izliyoruz: önce boşluk ölçülür, sonra kaplama seçilir (ağırlığı doğrudan etkiler), sonra kanat ağırlığı hesaplanır ve taşıma sistemi buna göre belirlenir. Kaplamayı ölçüden bağımsız seçmek, ağırlığı sonradan sorun hâline getirebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kapı boşluğunu kendim ölçebilir miyim?

Ön bilgi için ölçebilirsiniz ama sipariş bu ölçüye göre verilmemeli. Yanlış ölçü üretim hatası değil sipariş hatası sayılır ve sorumluluğu ölçüyü verende kalır. Bizde ölçüyü ekibimiz alır, sorumluluk bize aittir.

Boşluk tam dik değilse ne oluyor?

Neredeyse hiçbir kapı boşluğu tam dik değildir. Üç noktadan ölçülür ve en dar ölçü esas alınır; kasa buna göre üretilip montajda terazi ve şakülde ayarlanır.

Şap veya parke sonradan yapılacaksa ölçü nasıl alınır?

Bitmiş zemin kotu üzerinden hesaplanır. Bu belirtilmezse kapı montajdan sonra zemine sürtebilir; keşifte mutlaka sorduğumuz sorulardan biridir.

Standart dışı ölçü ek ücret getirir mi?

Ölçüye özel üretimde standart dışı diye bir kategori yoktur; her kapı zaten kendi ölçüsünde üretilir. Tutarı büyüten şey ölçünün alışılmadık olması değil, büyümesidir — daha fazla malzeme ve işçilik demektir.

Kapı boşluğu çok büyükse ne yapılır?

Açıklık, hareketli kanat ve sabit yan panel olarak bölünebilir; ya da tek büyük kanat pivot sistemle üretilir. Karar, kullanım biçimine ve kapı önündeki boşluğa göre verilir.

Eşik yüksekliği ne kadar olmalı?

Mümkün olduğunca alçak tutulur; yüksek eşik hem takılma riski hem engelli erişimi açısından sorundur. Buna karşılık dış kapılarda su girişini engelleyecek bir detay gerekir; ikisi conta ve eşik profili seçimiyle dengelenir.

Ölçü alındıktan sonra değiştirebilir miyim?

Üretim başlamadan önce mümkündür. Üretim başladıktan sonra kasa ve kanat o ölçüye göre kesildiği için değişiklik yeni üretim anlamına gelir. Bu yüzden ölçü onayı yazılı alınır.

---

Erdi Yavuz — Bayrakdoor Çelik Kapı kurucusu. 20 yılı aşkın çelik kapı üretim tecrübesi. Üretim İstanbul Gaziosmanpaşa'daki kendi fabrikamızda yapılır; ölçü, üretim ve montaj aynı ekibe aittir.